Organik kaplamaların (boya, kataforez, vernik, lak, wash primer, reçine vb)  kimyasal dönüşüm kaplamalarının (fosfat, kromat, eloksal vb) ve metalik kaplamaların (çinko, nikel, krom, altın, gümüş vb.) kalitesinin ölçülmesinde ve sınıflandırılmasında birbirini tamamlayan nitelikte çok sayıda test yapılması gerekmektedir. Bu testler en temel olan Korozyon, Çevresel ve Mekanik Dayanım testleri olarak üç ana başlıkta toplanabilir. Testler, kaplamanın kullanıldığı alana bağlı olarak metal, ahşap, plastik malzemelere uygulanmış hali üzerinde gerçekleştirilir.

Testlerin tümü uluslararası geçerliliği olan EN, ISO, DIN ve ASTM standartlarına uygun olarak gerçekleştirilmektedir. Testlerin isimleri ve testler hakkındaki kısa bilgilere aşağıda paylaşılmıştır.

KOROZYON TESTLERİ

TS EN ISO 9227 / ASTM B117 / TS EN 13523-8  Korozyon Deneyleri-Yapay Atmosferde Tuz Püskürtme Deneyleri

Deney numuneleri, 35 ± 2 0C sıcaklıktaki kabinde % 5 konsantrasyondaki tuzlu su istenen deney süresi boyunca kesintisiz olarak kaplamalı parça üzerine püskürtülür. Deney sonunda kaplamalı parçalar, ISO 4628-2 Kabarcıklanma Derecesi, ISO 4628-3 Paslanma Derecesi, ISO 4628-4 Çatlama Derecesi, ISO 4628-5 Pullanma Derecesi, ISO 4828-8 Bir Çizik Etrafında Tabakalara Ayrılma ve Korozyon Derecesinin Değerlendirilmesi standartlarınca incelenip yorumlanır.

TS EN ISO 6270-1/2 / ASTM D2247 / TS EN 13523-25-26  Neme Dayanıklılık Tayini Bölüm-1: Sürekli Yoğunlaşma

Boya filmlerinin, boya sistemlerinin ve ilgili ürünlerin, kaplama veya ürün şartnamesindeki isteklere göre yüksek nem şartlarına dayanıklılığının tayini için bir yöntemi kapsar. Bu yöntem hem tahta, sıva ve alçı levha gibi gözenekli taban malzemeler ve hem de metal gibi gözeneksiz taban malzemeler üzerindeki kaplamalara uygulanabilir. Yöntem, yüzey üzerinde sürekli yoğunlaşmanın oluştuğu durumlardaki performansın bir göstergesini sağlar.

 

 

 

TS EN ISO 4892-2/ TS EN ISO 16474-2/ ASTM G154-155/ISO 105   Xenon Işığa Dayanıklılık 

Bu deneyde 340 nm yada TUV ( 290-800 nm ) dalga boylarında çalışan Xenon tip UV lambalar, değişken nem, black panel , kabin sıcaklığı, spray

Bu deneyde sabit ya da değişen yoğuşma suyu ortamlarında, kaplanmış deney numunesi parçalarının denenmesinde gözlenmesi gereken durum ve işlemleri tanımlar. Nem deneyleri sonunda kaplamalı parçalar, kaplamadaki bozulmalar (kabarcıklanma, lekelenme, yumuşama, kırışma ve kırılgan hale gelme gibi) ve taban malzemedeki bozulma yönünden incelenir.

 

 

TS EN ISO 4892-3 Floresan UV Işığına Dayanım  TS EN 13523-10 / ISO 11507 Floresan UV Işığa ve Su Yoğunlaşmasına Direnç  

Deney numuneleri, UVA 340 nm ya da UVB 313 nm ışıma yapan UVA ve UVB lambaları kullanılarak istenen süre boyunca  deney süresince tabi tutulur. Deney sonunda kaplamalar parlaklık kaybı, tebeşirlenme ve renk kaybı yönünden incelenerek yorumlanır.

 

 

 

 

TS EN ISO 2812-1 Sıvılara Dayanıklılığın Tayini Bölüm-1: Genel Metot TS EN ISO 2812-2 Sıvılara Dayanıklılığın Tayini Bölüm-2: Suya Daldırma Metodu TS EN 13523-9 Suya Daldırmaya Karşı Direnç QUALICOAT Madde 2.16 Kaynayan Suya Dayanım Testi

Deney numunelerinin farklı kimyasal sıvılara karşı dayanımları ölçülür. Deney sonunda kaplamalar ISO 4628-2 Kabarcıklanma Derecesi yönünden incelenerek yorumlanır.

TS EN 13523-18 Paslanmaya Direnç

Kaplanmış bir deney panosu veya imal edilmiş bir parça üzerindeki düzgün bir yüzey belirli bir süre için bir maddenin reaksiyonuna tâbi tutulur. Deney sonunda pano; renk kaybolması, parlaklık değişmesi, kabarcıklanma, yumuşama, kabarma ve yapışkanlık kaybı gibi özelliklerdeki değişme yönünden değerlendirilir.

QUALICOAT Madde 2.11 Machu Testi

Deney panelleri pH değeri 3.0 – 3.3 aralığındaki tuzlu su çözeltisine daldırılarak kaplamanın dayanımı test edilir. Deney sonunda kaplama kalkma olup olmadığı incelenir.

EN 12206-1 Madde 5.9 Mortar ( Harç ) Dayanım Testi

Deney paneline; sönmüş kireç, çimento ve kum ile oluşturulan harcın uygulanmasıyla kaplamanın harca dayanımı test edilir. Deney sonunda kaplamada renk kaybı gözle değerlendirilir.

ÇEVRESEL DAYANIM TESTLERİ

Sıcak-Soguk Dayanım testleri  : IEC 60068-2-1 / 2

Sıcaklık Değişimi testleri : IEC 600680-2-14

Sıcaklık-Nem Çevrimi deneyi . IEC 60068-2-38  ve diğerleri

MEKANİK DAYANIM TESTLERİ

TS EN 13523-1 / TS 4772 EN ISO 2808 Film Kalınlığı Tayini TS 2311 EN ISO 2178 Manyetik Yöntem ile Film Kalınlığı Tayini TS 2674 EN ISO 2360 Eddy Current Yöntemi ile Film Kalınlığı Tayini

MANYETİK YÖNTEM; Bu standard, manyetik metaller üzerindeki manyetik   olmayan kaplamaların (camsı ve emaye kaplamalar dahil)  kuru film kalınlıklarını, tahribatsız yöntemle ölçmeyi kapsar. Manyetik tip kaplama kalınlığı ölçüm cihazları, kaplamanın varlığından etkilenen ana metal ve bir daimi mıknatı

s arasındaki manyetik çekimi veya kaplama ve ana metalden geçen manyetik akı dalgalanmalarını ölçer.

EDDY CURRENT; Bu standard, manyetik olmayan, iletken ana malzemelerin (genellikle metal) üzerindeki yalıtkan kaplamaların kaplama kalınlıklarının, genlik duyarlı girdap akımı cihazları kullanılarak, tahribatsız şekilde ölçülmesini kapsar. Bir girdap akım sondası (veya sonda ile birlikte olan cihaz), ölçülecek kaplamanın yüzeyine yerleştirilir ve kaplama kalınlığı cihazdan okunur.

 TS EN ISO 2409 / ASTM D3359 Çapraz Kesme ( Yapışma ) Testi

Toplam film kalınlığı 250 µm yi geçmeyen, metalik, ahşap ya da yumuşak  yüzeylere tek veya çok katlı uygulanmış boya ve vernik numunelerinin  yapışma derecesinin tayinini kapsar. Kaplama kalınlığına bağlı olarak belirli aralıklarla çizilen yüzeyde kaplama direnci belirlenir.

 

 

 

TS EN ISO 6272-1 / ASTM D2794 / TS EN 13523-5  Ağırlık Düşürme ( Darbe)  Deneyi

Boya, vernik veya ilgili ürün kaplamasının, belirli bir ağırlığın belirli bir   yükseklikten bırakılmasıyla çatlamaya ve/veya bir metal ya da plâstik taban malzemeden ayrılmaya olan dayanımının değerlendirilmesini kapsar. Ağırlık düşürme (darbe) deneyi,  büyük alanlı iz çıkarıcı standardı kapsamında bir boya, vernik veya ilgili ürüne, standart şartlar altında küresel iz çıkarıcısı olan bir ağırlığın düşürülmesiyle kaplamanın çatlamaya veya taban malzemeden ayrılmaya karşı direncinin değerlendirilmesini kapsar.

 

 

 

TS EN ISO 1520 / TS EN 13523-6  Batma ( Çökertme-Cupping )  Deneyi

Standard şartlar altında, boya, vernik veya ilgili bir ürün kaplamasının çökertme yoluyla kademeli olarak tahribata maruz bırakıldığında, kaplamanın çatlamaya ve/veya taban malzemeden ayrılmaya karşı direncini tayin etmek için bir deney işlemini kapsar.

 

 

 

 

TS EN ISO 1519 / ASTM D522 Metot B  Bükme ( Silindirik Mandrel )  Deneyi

Boya, vernik veya ilgili ürün kaplamasının standart şartlar altında, silindirik bir mandrel çevresinde bükülmeye tâbi tutulduğunda, kaplamanın çatlamaya ve/veya bir metal ya da plâstik taban malzemeden  ayrılmaya olan dayanımının değerlendirilmesini kapsar.

 

 

 

 

TS 6037 EN ISO 2815 Buchholz Batma  Deneyi

Tek katlı veya çok katlı bir boya, vernik veya ilgili mamul kaplamasına, bir Buchholz Batma aleti kullanılarak batma deneyini kapsar. Bu metodun uygulanması sonucu ortaya çıkan batma uzunluğu, kaplamanın kalıcı deformasyonunun bir göstergesidir.

 

 

 

 

TS EN 13523-4 / ASTM D3363 Kalem Sertlik Deneyi

Bu deneyde metalik bir alt yüzey üzerindeki organik bir kaplamanın sertliğinin, sertliği bilinen kalemlerle tayin yöntemini kapsar. Düz yüzeyler daha doğru sonuç verir ancak metot dokulu yüzeylere de uygulanabilir. Çalışma aralığı kalem sertliklerine göredir.

Yumuşak kalemler: HB, B, 2B, 3B, 4B, 5B, 6B

Sert kalemler: F, H, 2H, 3H, 4H, 5H, 6H

TS  EN ISO 1518-1 / TS EN 13523-12 Scratch ( Kazınma ) Deneyi

Belirlenmiş koşullar altında tek katlı veya çok katlı boya, vernik ve onların ilgili malzemelerinin, bilinen bir ağırlık ile kazınmaya karşı direncinin ölçülmesini kapsar.

 

 

 

 

TS 4318 EN ISO 2813 / ASTM D523 / TS EN 13523-2 Parlaklık Deneyi

20°, 60° ve 85°’lik reflektometre (yansıma-ölçer) geometrileri kullanılarak, metalik olmayan boya filmlerinin açısal parlaklığının tayinini kapsar.  Bu metot, metalik boyaların parlaklığının ölçülmesi için uygun değildir.

 

 

 

DİĞER  TESTLER

TS EN ISO 3251 Uçucu Olmayan Madde (Katı Madde) Deneyi

Boya ve verniklerde bağlayıcı olarak kullanılması düşünülen reçine veya reçine çözeltileri ile boya ve verniklerdeki uçucu olmayan madde muhtevasının kütlece tayinine ilişkin deney metodunu kapsar. Bu yöntem aynı zamanda dolgu maddeleri, pigmentler ve diğer yardımcı bileşenlere (koyulaştırıcı, film oluşturan maddeler vb.) de uygulanabilir. Plastikleştirici olmayan polimer dispersiyonlarına ve kauçuk lateksin uçucu olmayan madde ( polimer maddeden oluşan ve küçük miktarlarda yardımcı emülgatörler, koruyucu kolloidler, düzenleyiciler, çözücüler ve film oluşturan yardımcılar vb.) miktarı tayin edilebilir.

ASTM D2196 / TS 4969 Brookfield Viskozite Tayini

Boyaların ve onların ilgili ürünlerinin Brookfield Viskozimetresi kullanılarak viskozitelerinin RV spindle ile tespitini kapsar. Deneyler istenilen şartlara uyularak istenilen spindle ( RV2, RV3, RV4, RV5, RV6, RV7 spindle ile ) ve hızlarda gerçekleştirilir.

ASTM B767 / TS EN ISO 3892 Madde 4.6 Alüminyum ve Alaşımları Üzerine Kromat ve Amorf Fosfat Kaplamalar Kaplama Ağırlığının Tayini

Alüminyum  malzemeler üzerindeki  dönüşüm kaplamalarının (Kromat ve amorf kaplama) birim alandaki kaplama) kütlesi gravimetrik metotla tayin edilir.

TS EN ISO 2811-1  Boyalar ve vernikler – Yoğunluk tayini – Bölüm 1: Piknometre metodu

Boyalar, vernikler ve ilgili ürünlerinin bir piknometre kullanılarak tayini için bir metodu kapsar.

TS 4317  Organik Kaplama Maddelerin Oda Sıcaklığında Kuruma, Sertleşme veya Film Oluşturma Özelliklerinin Tayini

Organik kaplama maddelerinin normal oda sıcaklığında, kuruma veya sertleşme safhasında film oluşturma hızlarını ve değişik aşamalarda özeliklerinin tayin metodunu kapsar. Yapılan testler, Dokunma Zamanı, Toz Tutmama Zamanı, İz Kalmama Zamanı, Kuru  Dokunma Zamanı, Sert Kuruma Zamanı, Tamamen Kuruma Zamanı, İkinci Katın Uygulanabilmesi için kuruma zamanı tayinleridir.